Ayvalık denince akla ilk gelen yer Cunda Adası. Resmi adı Alibey Adası olsa da herkesin dilinde hep Cunda. 1964 yılında yapılan Türkiye’nin ilk boğaz köprüsü ile Ayvalık’a bağlanan bu ada, 22 Ayvalık Adası’nın içinde yerleşim olan tek ada.
Arnavut kaldırımlı sokakları, sarımsı taş Rum evleri, balıkçı limanı ve gün batımında Taş Kahve’de içilen sakızlı kahvesiyle Cunda, sadece bir ada değil, yaşayan bir açık hava müzesi.
1. Cunda Adası Tarihi: Moshonisia’dan Alibey’e
Antik çağda Moshonisia (Kokulu Adalar) olarak anılan Cunda, tarih boyunca zeytin ve denizcilik ile büyümüş bir Rum kasabasıydı. 1800’lü yıllarda nüfusu 30 binlere kadar çıkan ada, o dönemde Ege’nin en zengin yerleşimlerinden biriydi.
Bu yüzden adada bu kadar çok büyük kilise var. Adanın zenginliği taş evlerin işçiliğinden bile belli oluyor.
1924 Mübadele sonrası adadaki Rumlar Yunanistan’a gönderilirken, adaya Girit ve Midilli’den gelen Türkler yerleştirildi. Kurtuluş Savaşı’nda ilk kurşunu sıktığı rivayet edilen Alibey (Yarbay Ali Çetinkaya) anısına adaya Alibey Adası adı verildi. Bugün hala hem Girit hem de Rum mutfağının izlerini aynı sokakta görebilirsiniz.
2. Cunda Adası’nda Gezilecek Yerler
Cunda’yı gezmenin en güzel yolu yürümek. Araçla sokak aralarına girmeyin, zaten çoğu sokak trafiğe kapalı.
Taksiyarhis Kilisesi – Rahmi M. Koç Müzesi: Adanın simgesi. 1873’te yapılmış devasa bir Rum Ortodoks kilisesi. Uzun yıllar metruk kaldıktan sonra Rahmi Koç tarafından restore edildi ve müzeye dönüştürüldü. İçinde eski oyuncak koleksiyonu, eski arabalar ve kilisenin orijinal freskleri yan yana. Cunda’ya gelip burayı görmeden dönmeyin. Giriş ücretli. 👉 Daha Fazla Bilgi Al
Aşıklar Tepesi ve Sevim & Necdet Kent Kitaplığı: Tepedeki eski bir yel değirmeni ve Aya Yannis Kilisesi kalıntıları restore edilerek Türkiye’nin ilk köy kütüphanelerinden birine dönüştürüldü. Manzarası inanılmaz. Buradan tüm Ayvalık Adaları, Midilli ve Şeytan Sofrası’nı aynı kadrajda görürsünüz. Gün batımı için en iyi nokta. 👉 Daha Fazla Bilgi Al
Cunda Sahil ve Liman: Sabah erken saatte balıkçı teknelerinin dönüşünü izleyin. Akşamüstü ise liman boyunca sıralanan balık restoranlarında ışıkların denize yansımasını. Ortada tarihi gümrük binası var, şimdi kafe oldu.
Taş Kahve: 200 yıllık bir taş binada. Meydanın tam ortasında. Burası adanın buluşma noktası. Dibek kahvesi, damla sakızlı Türk kahvesi ve yanında lokması meşhur. Pazar sabahları yer bulmak zor.
Aya Triada Kilisesi: Aşıklar tepesinin hemen altında, restore edilmemiş haliyle duran tarihi yapı. Fotoğraf meraklıları için harika. Harabe olduğu için uzaktan gözlemlemek tavsiye edilmektedir. (Panaya Kilisesi olarakta bilinir)
Tarihi Taş Evler ve Arnavut Kaldırımları: Cunda’nın asıl büyüsü tabelasız sokaklarında. Sarımsak taşı denen yerel taşla yapılmış, mavi panjurlu, avlulu evler. En güzelleri Ada Sokak ve Mevlana Sokak’ta.
Patriça (Pateriça) Koyu: Adanın arka tarafında, çamların arasında saklı koy. Suyu buz gibi ama tertemiz. Şezlong yok, tamamen doğal. Yazın bile çok kalabalık olmaz. 👉 Daha Fazla Bilgi Al
Ortunç Koyu Seyir Terası: Cunda’nın en sevilen yerlerinden biridir. Fotoğraf çekmek ve manzaranın tadını çıkarmak için idealdir. 👉 Daha Fazla Bilgi Al
Hamidiye Cami: Sultan II. Abdülhamid döneminde (1890) inşa edilen Hamidiye Camii, Cunda Adası’nın tarihi ve mimari açıdan en dikkat çeken yapılarından biridir.
3. Cunda Adası’nda Ne Yenir?
Cunda, Ayvalık mutfağının en iyi olduğu yer.
Deniz Mahsulleri: Cunda demek ahtapot demek. Izgara ahtapot, ahtapotlu pilaki, papalina (yerel küçük balık) kızartması ve deniz börülcesi. Limandaki restoranların tamamı iyi, ama rezervasyon şart.
Girit ve Ege Mezeleri: Kabak çiçeği dolması, lorlu Girit kabağı, fava, Girit ezmesi ve zeytinyağlı otlar. Özellikle radika, deniz börülcesi ve arapsaçı.
Lokma & Sakızlı Kurabiye: Cunda’ya gelip sıcak lokma yemeden dönmek olmaz. Üzerine tarçın ve pudra şekeri. Yanında sakızlı dondurma.
Ayvalık Tostu ve Peynirleri: Evet, Ayvalık tostu aslında Cunda’da daha lezzetli yapılır. Sepet peyniri, tulum peyniri ve lor ile yapılan versiyonları deneyin.
Zeytin ve Zeytinyağı Tadımı: Adada çok sayıda butik zeytinyağı dükkanı var. Erken hasat, soğuk sıkım tadımı ücretsiz. Acı ve meyvemsi tadı sevenler için cennet.
4. Cunda Adası’ndan Ne Alınır?
Soğuk Sıkım Zeytinyağı ve Zeytin Sabunu: En mantıklı hediye. Teneke yerine cam şişede, üzerinde hasat tarihi yazanları tercih edin.
Sakız Reçeli ve Sakızlı Ürünler: Sakızlı muhallebi, sakızlı kurabiye, sakız rakısı ve sakızlı lokum.
El Yapımı Takı ve Seramik: Liman çevresindeki küçük tasarım dükkanlarında denizin ve zeytinin motif olduğu takılar var.
Cumartesi Pazarı – Taze Otlar: Eğer Cuma-Cumartesi adadaysanız mutlaka Cunda pazarı’na uğrayın. Giritlilerin getirdiği ot kültüründen kalan stifno, ısırgan, cibes, deniz börülcesi ve ev yapımı lor peyniri bulabilirsiniz.
5. Cunda Adası’na Nasıl Gidilir? Plajlar ve Konaklama
Ulaşım: Ayvalık merkezden Cunda’ya 8 km. Köprüden özel araçla 10 dakika. Ayvalık’tan her 15 dakikada bir minibüs kalkıyor. Yazın Ayvalık merkezinden tekneler de kalkıyor, hem ulaşım hem tekne turu oluyor.
Plajlar: Adada en popüler plajlar Ortunç Koyu ve Duba Plajı. Ortunç, taşlık ama suyu cam gibi, beach club tarzı. Daha bakir bir yer arıyorsanız Patriça Koyu’nu tercih edin. Çamlık Koyu ise çocuklu aileler için ideal, sığ ve dalgasız.
Konaklama: Cunda’da 5 yıldızlı otel yok, hepsi restore edilmiş taş butik oteller. Avlulu, kahvaltısı Ege otlarıyla dolu. Fiyatlar merkeze göre %20-30 yüksek ama deneyime değer. En az 2 ay önceden rezervasyon yapın, özellikle bayramlarda ada tamamen doluyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Cunda Adası ile Alibey Adası aynı mı?
Evet aynı ada. Resmi adı Alibey Adası, halk arasındaki adı Cunda.
Cunda Adası’nda araç gerekli mi?
Hayır. Ada çok küçük, her yer yürüme mesafesi. Köprüden sonrası zaten trafik yoğun.
Cunda’da denize girilir mi?
Evet. Ortunç, Duba, Patriça ve Çamlık koyları en çok tercih edilen plajlar.
Cunda Adası giriş ücretli mi?
Adanın kendisine giriş ücretsiz. Sadece Taksiyarhis Kilisesi Müzesi ücretli (MüzeKart geçerli değil).
Cunda, bir günde gezilip bitirilecek bir yer değil. Bir sabah kahvesi, bir akşam rakı-balık için en az bir gece konaklamayı hak ediyor.
Cunda Adası’nda Bulunan ve İlginizi Çekebilecek Diğer Yerler:
- Çataltepe Plajı
- Ayışığı Manastırı
- Çamlı Manastır
- Ekşi Çeşme
- Maden Adası Boğazı
- Atatürk Koruluğu Mesire Alanı ve Boğaz Köprüsü (Lale Adası)