Ayvalık gezinizde Cunda ve Şeytan Sofrası dışında farklı bir şey arıyorsanız, rotanız mutlaka Küçükköy olmalı. Diğer adıyla Yeniçarohori olarak bilinen bu köy, Ayvalık merkeze sadece 8 km, Sarımsaklı Plajı’na ise 3 km uzaklıkta bulunuyor. Yüzlerce restore edilmiş Rum taş evi, her köşede bir sanat galerisi ve Boşnak kültürüyle Küçükköy, son yıllarda Ege’nin en fotojenik köyü haline geldi.
Bu rehberde Küçükköy’ün tarihi, gezilecek yerleri, ne yenir, ne alınır ve ulaşım için bilmeniz gereken her şeyi bulacaksınız.
1. Küçükköy’ün Tarihi: Yeniçarohori’den Bugüne
Küçükköy’ün hikayesi 15. yüzyıla kadar gidiyor. Fatih Sultan Mehmet döneminde Midilli seferi sonrası bölgeye yerleşen Rumlar tarafından Yeniçarohori yani “Yeniçeri Köyü” adıyla kurulmuş.
Bugün gördüğümüz sarımsı taş evler, yüksek avlu duvarları ve Arnavut kaldırımlı sokaklar tamamen bu Rum döneminden kalma.
Köyün kaderi ise iki büyük göçle değişiyor. 1893 yılında Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan tarafından işgal edilmesiyle 47 Boşnak ailesi buraya yerleştiriliyor. İkinci dalga 1912 Balkan Savaşları sonrası geliyor. 1924 Mübadele ile köydeki Rumlar Girit’e göç ederken, Boşnaklar köye tamamen yerleşiyor.
Bu yüzden bugün Küçükköy’de hala Boşnakça konuşulduğunu duyar, her köşe başında Boşnak böreği kokusu alırsınız. 2010’dan sonra ise köyde ikinci bir rönesans başladı. İstanbul ve İzmir’den gelen ressam, seramik ve heykel sanatçıları metruk taş evleri satın alıp restore etti. Bugün köyde 20’den fazla aktif sanat galerisi var.
2. Küçükköy’de Gezilecek Yerler
Küçükköy büyük bir yer değil ama her sokağı ayrı hikaye. Yarım gününüzü ayırın.
Taş Sokaklar: Köyün kalbi burası. Sarıya çalan taş evler, maviye boyanmış ahşap kapılar ve begonviller. Fotoğraf için en iyi ışık sabah 09:00 – 11:00 arası. Sokak içlerine araçla girmeyin, hem yasak hem taşlar çok kaygan.
Küçükköy Kent Müzesi: Eski bir taş evin içinde kurulu küçük bir Boşnak Müzesi. Göç hikayeleri, el dokumaları, çeyiz sandıkları ve siyah beyaz fotoğraflar sergileniyor. Giriş ücretsiz.
Cumhuriyet Kültür Merkezi: Eski köy okulundan dönüştürülmüş. Yazın resim sergileri, kışın söyleşiler oluyor. Avlusunda kahve içebilirsiniz.
Küçükköy Camii: Eskiden kilise olan yapı, mübadele sonrası camiye çevrilmiş. Taş işçiliği ve çan kulesinden dönüştürülmüş minaresi görülmeye değer. Daha fazla bilgi al
Sanat Galerileri ve Atölyeler: Köyün asıl olayı bu. Seramik atölyeleri, taş baskı atölyeleri, resim galerileri… Çoğunda sanatçının kendisi karşılıyor sizi. En hareketli gün Cumartesi.
Çamlık Tepe: Köyün hemen arkasındaki kısa yürüyüş rotası. 20 dakikada tepeye çıkıp Midilli manzaralı gün batımını izleyebilirsiniz.
3. Küçükköy’de Ne Yenir?
Küçükköy, Ege ile Balkan mutfağının buluştuğu yer.
Boşnak Böreği: Köyün imzası. El açması, incecik yufkadan. En klasikleri ıspanaklı, peynirli ve patatesli olanı. Sabah fırından sıcak çıkar, öğlene kalmadan biter.
Boşnak Mantısı: Bildiğiniz mantıdan çok farklı. Minik bohça şeklinde kapatılıp fırında kızartılıyor, üzerine yoğurt ve biberli tereyağı ile servis ediliyor. Bir porsiyonu oldukça doyurucu.
Potoplika ve Kaymaklı Tatlılar: Boşnaklara özgü, içinde ceviz ve kaymak olan şerbetli tatlılar. Her yerde bulunmaz, denk gelirseniz mutlaka deneyin.
Sakızlı Kurabiye ve Köy Kahvesi: Meydandaki köy kahvesinde közde pişmiş bol köpüklü Türk kahvesi ve yanında damla sakızlı kurabiye Küçükköy klasiğidir.
İpucu: Öğle saatinde tüm börekçiler dolu oluyor. Böreğinizi saat 11:00’den önce alın.
4. Küçükköy’den Ne Alınır?
Küçükköy hediyelikçi dükkanlarıyla dolu bir yer değil, burası bir atölye köyü. Aldığınız her şey el emeği.
El Yapımı Seramik: Ege mavisi ve taş tonlarında tabaklar, vazolar, kupalar. Her parça tek ve sanatçının imzası var.
Soğuk Sıkım Zeytinyağı: Ayvalık’ın erken hasat zeytinyağlarını köydeki kooperatiften litreyle alabilirsiniz. Fiyatlar merkeze göre daha uygun.
Tasarım Ürünler: Boşnak motifli runnerlar, keçe çantalar, el dokuması şallar ve doğal sabunlar.
Küçük Sanat Eserleri: Bütçeniz yüksek değilse bile galerilerde 500-1000 TL’ye küçük baskılar ve desenler bulabilirsiniz.
Not: Birçok atölyede POS cihazı yok. Yanınızda nakit bulundurun.
5. Küçükköy’e Nasıl Gidilir? Ulaşım ve Konaklama
Ulaşım: Ayvalık’tan kalkan belediye otobüsleri ile köye kolayca ulaşım sağlayabilirsiniz. Özel araçla Ayvalık merkezden 15 dakika sürüyor. Köy girişinde ücretsiz otopark var, sokak içlerine araçla girmeyin.
İzmir’den 2.5 saat, İstanbul’dan 5.5 saat sürüyor. Yol Tarifi Al
Konaklama: Restore edilmiş taş evlerin bir kısmı butik otel olarak hizmet veriyor. Genellikle 2-4 kişilik, avlulu ve kahvaltı dahil oluyor. Sarımsaklı’da kalıp gündüz Küçükköy’ü gezmek de çok mantıklı bir seçenek. Hafta içi fiyatlar %30 daha uygun.
Sıkça Sorulan Sorular
Küçükköy’e neden Boşnak Köyü deniyor?
1893 ve 1912 yıllarında Bosna’dan göç eden Boşnak ailelerin köye yerleştirilmesiyle bugünkü kimliğini kazanmıştır. Günümüzde de Boşnak kültürü aktif olarak yaşatılıyor.
Küçükköy ile Sarımsaklı arası kaç km?
Sadece 3-4 km. Yürüyerek 40 dakika, bisikletle 10-15 dakika. Bu yüzden hem kültür hem deniz tatili için ideal.
Küçükköy’de denize girilir mi?
Köyün kendisinde plaj yok ama Sarımsaklı ve Badavut plajlarına çok yakın.
Küçükköy’ü gezmek için ne kadar zaman gerekir?
Fotoğraf çekmek ve börek molası dahil 3-4 saat idealdir.
Bu rehberi Ayvalık’ta gezilecek yerler listenize eklemeyi unutmayın.
İlginizi Çekebilecek Sayfalar: