Cunda Adası’nın doğal ve tarihi dokusunu keşfederken mutlaka uğramanız gereken yerlerden biri Ekşi Çeşme’dir. Diğer adıyla Paşa Çeşmesi, hem kendine özgü ekşi tadıyla bilinen suyu hem de Ayvalık’a özgü sarımsak taşından yapılmış mimarisiyle tarihi ve kültürel bir değere sahiptir.
Ekşi Çeşme’nin Tarihi ve Hikayesi
Ekşi Çeşme, suyunun kendine has ekşi ve limonumsu tadından adını alır. Yöre halkı, eskiden çeşmeden su doldurup evlerine taşıdıklarını anlatır. Bazı kaynaklarda suyunun mide ve safra rahatsızlıklarına iyi geldiği söylenir, ancak bu bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.
Çeşmenin yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, Cunda Adası’nda Rumların yaşadığı dönemden kalma olduğu tahmin edilmektedir. Taş işçiliğinde kullanılan bazı parçaların antik çağlardan kalma devşirme taşlar olabileceği düşünülmektedir.
Benzer Blog Yazısı: Cunda Adası geziniz sırasında, Ayvalık’ın şifalı sularını keşfetmek için Ayvalık Ayazması (Şifalı Sular) sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Mimari Özellikler: Sarımsak Taşı
Ekşi Çeşme’nin ön yüzünde kullanılan sarımsak taşı, Ayvalık ve Cunda’nın taş evlerinde, kiliselerinde ve manastırlarında da tercih edilen pembe tonları ve dayanıklılığı ile bilinir. Bu taş çeşmeye hem estetik bir görünüm kazandırmış hem de yüzyıllara dayanıklı olmasını sağlamıştır.
Restorasyon ve Günümüzdeki Durumu
2021 yılında Ayvalık Belediyesi tarafından restore edilen çeşme, taş yapısı onarılmış, çevresi düzenlenmiş ve su akışı yeniden sağlanmıştır. Tarihi kimliği korunurken ziyaretçilerin rahat ulaşımı da sağlanmıştır.
Ekşi Çeşme’ye Ulaşım
Özel Araçla:
- Ayvalık üst yolunu (eski yol) kullanın.
- Tarihi değirmeni geçtikten sonra mezarlık yönündeki yola sapın.
- Yaklaşık 750 metre ilerledikten sonra çeşme yolun sol tarafında yer alır.
Toplu Taşıma ile:
- Eski Yol / Çataltepe minibüsleri çeşme önünden geçer ve dönüşte aynı noktadan binebilirsiniz.
Çevreye Saygı ve Koruma
Ekşi Çeşme, yalnızca bir su kaynağı değil, Cunda Adası’nın kültürel ve doğal mirasının önemli bir parçasıdır. Ziyaretçiler, çevreyi temiz tutarak ve gördükleri atıkları toplayarak bu mirasın korunmasına katkı sağlayabilirler.
Pateriça Bölgesinde Görülmesi Gereken Yerler
- 🏖️ Paterica Koyu ve Plajı
- 🏖️ Çataltepe Plajı
- ⛪ Ayışığı Manastırı
- 🏝️ Güvercin Adası ve Manastırı
- 🏝️ Maden Adası Ayışığı Yolu
Daha fazla gezi ve keşif önerisi için Ayvalık Gezi Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.